Logo-VanGompel-Advocaten-Advocatenkantoor-Hasselt-Mexcio

Misbruik van een recht kan (soms) leiden tot het verlies ervan

[:nl](i) Principe

Een partij kan misbruik maken van een haar toegekend recht. De sanctie van rechtsmisbruik bestaat in de matiging van de uitoefening van het misbruikte recht tot zijn normale proporties.

In bepaalde gevallen zal dit kunnen leiden tot het verlies van de uitoefening van het recht, de zogenaamde ‘rechtsverwerking’.

De beoordeling van de rechtsverwerking behoort tot de soevereine appreciatie van de Hoven en de Rechtbanken.

(ii) De casus

Een waterleverancier had aan één van haar klanten opgemerkt  dat de klant een abnormaal hoog waterverbruik had. Dit kon wijzen op een lek of een fout met de meter. Aangezien er geen lek gevonden kon worden, werd de watermeter vervangen en meegenomen voor controle.

Na een controle door een onafhankelijke instantie, bleek dat de “oude” meter niet defect was.

Hierop ging de waterleverancier over tot het opstellen van facturen voor het waterverbruik van de periode vóór de vervanging van de watermeter.

Deze factuur werd door de klant geprotesteerd.

Na heel wat briefwisseling over en weer, ging de waterleverancier over tot het opstellen van een creditnota voor een beperkt bedrag, waarna het stil bleef.

Drie jaar na het opstellen van de creditnota ging de waterleverancier zonder nieuwe ingebrekestelling over tot dagvaarding van de klant tot betaling van het resterende saldo.

(iii) Standpunt van de klant

De klant betwistte de vordering van de waterleverancier aangezien zij—althans volgens de klant—misbruik zou maken van haar recht. De klant stelde dat de waterleverancier bij haar de indruk gewekt had dat zij geen betaling meer van de openstaande schuld zou vorderen.

(iv) De beslissing van de Rechtbank van koophandel

De Rechtbank van Koophandel Antwerpen, afdeling Hasselt, stelde vast dat de waterleverancier zich met het protest van de klant verzoend zou hebben. Dit leidde de rechtbank af uit het gebrek aan initiatief vanwege de waterleverancier gedurende drie jaar en het opstellen van een creditnota.

De rechtbank verwoordde dit als volgt: “De rechtbank meent dat wanneer een nutsbedrijf gedurende drie jaar niet reageert op het protest van haar vaste handelspartner, integendeel een creditnota uitschrijft, om dan plots toch te dagvaarden, kennelijk tekort schiet aan haar loyaliteitsverplichting en misbruik maakt van het vertrouwen van de tegenpartij. Zij weet immers dat de tegenpartij mogelijk met bewijsmoeilijkheden zal kampen wegens het verloop en het ontbreken van een schriftelijk protest. […] In geval van rechtsmisbruik dient de uitoefening van het recht te worden gereduceerd binnen de grenzen van een behoorlijke rechtsuitoefening. Nu geen bewijzen voorgebracht worden van een normaal gebruik, is de enige mogelijke reductie dan ook te stellen dat de facturen niet verschuldigd zijn.”

(v) Het Hof van Beroep oordeelt anders

Het Hof van Beroep te Antwerpen hervormde het vonnis van de Rechtbank van koophandel op grond van volgende motivering: “Anders dan de eerste rechter, is het hof van oordeel dat het gegeven dat een eisende partij, titularis van een beweerd recht, gedurende een zekere termijn heeft stilgezeten, niet tot gevolg heeft dat zij de mogelijkheid verlies om dit recht ook uit te oefenen. [De klant] maakt het hierbij ook geenszins aannemelijk dat de door de [waterleverancier] ingestelde vordering, gelet op het stilzitten gedurende drie jaar na het laatste protestschrijven, een kennelijk onredelijke, onfatsoenlijke of evident onaanvaardbare uitoefening van haar schuldeiserrechten uitmaakt.”

(vi) Commentaar

De motivering van het Hof van Beroep ligt in de lijn van de rechtspraak van het Hof van Cassatie: het stilzitten op zich van een schuldeiser m.b.t. een bepaald recht gedurende een zekere termijn leidt niet automatisch tot de verwerking van dit recht.

Dit is enkel het geval wanneer de begeleidende omstandigheden wijzen op een effectief rechtsmisbruik.

De concrete beoordeling van dit rechtsmisbruik kan dus leiden tot verschillende interpretaties: wat voor de ene rechter rechtsmisbruik/rechtsverwerking is, hoeft dit voor een andere niet te zijn.

Voor meer informatie, bel Hans Van Gompel op 011/281.280 of mail naar: hans.vangompel@vangompeladvocaten.be

 

 

 [:]

Meer nieuws

vangompel-advocaten-Laura-Van Renen-Liezel-Steyfkens

In juni hebben Laura van Renen en Liezl Steyfkens van ons kantoor hun master in de rechten behaald aan …

vangompel-advocaten-summer-intern-2022

In juli ontving ons kantoor Silke, Sahar en Stéphanie als zomerstagiairs. Zij delen hun ervaring in deze video.

vangompel-advocaten-3

In geval van tegenstrijdige of verschillende algemene voorwaarden, rijst er discussie over welke bepalingen nu precies voorgaan. Nieuw artikel …

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief